Το σύστημα ασφάλειας του 1960, στο οποίο οικοδομήθηκε η ίδρυση της ΚΔ, ήταν προβληματικό, βασισμένο στη στρατηγική των προτεκτοράτων που επιβάλλουν οι ισχυροί στους αδύναμους.
Οι Συνθήκες Εγγυήσεως - Συμμαχίας (επεμβατικά δικαιώματα και στρατεύματα των εγγυητριών δυνάμεων) επιβλήθηκαν στην Κύπρο, υπό καθεστώς καταναγκασμού, και λειτούργησαν σε βάρος της.
Οι Συνθήκες είναι ουσιαστικά άκυρες, όχι μόνο γιατί παραβιάζουν αρχές και αναγκαστικούς κανόνες διεθνούς δικαίου, αλλά και επειδή οι διατάξεις τους παραβιάζονται συνεχώς πέραν των 40 χρόνων από τη συμβαλλόμενη Τουρκία (άρθρα 53 και 60 αντίστοιχα, της Συνθήκης της Βιέννης 1969, περί του δικαίου των διεθνών συνθηκών).
Στο πλαίσιο λύσης του Κυπριακού θα πρέπει να καταργηθούν. Η συνέχισή τους θα αποτελεί αναχρονισμό, μόνιμη αιτία προβλημάτων και θα εγκλωβίζουν την Κύπρο σε ένα καθεστώς κηδεμονίας και υποτέλειας. Στο σχέδιο Ανάν, κατόπιν εμμονής της Τουρκίας, διετηρείτο το καθεστώς των εγγυήσεων, θέση την οποία και σήμερα υποστηρίζει η Τουρκία στις συνομιλίες λύσης του Κυπριακού. Ούτε θα πρέπει να αποδεχθούμε επιλογές, της μορφής που επεξεργάζεται το ICG (International Crisis Group) για διατήρηση επεμβατικών δικαιωμάτων της Τουρκίας μόνο στο τ/κ κρατίδιο (έκθεση 201/30.9.2009), γιατί παραβιάζεται βάναυσα η έννοια της μίας κυριαρχίας του κυπριακού κράτους.
Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να επισημάνει μιαν άλλη επικίνδυνη πτυχή της ασφάλειας, που πηγάζει από τις παράνομες διμερείς συμφωνίες Τουρκίας-«ΤΔΒΚ». Στο σχέδιο Ανάν, με επιμονή πάλιν της Τουρκίας, ενσωματώθηκαν άνω των 60 διμερών συμφωνιών, που καθιστούσαν το τ/κ constituent state, επαρχία της Τουρκίας, η οποία εδραίωνε την πολιτική, οικονομική και στρατιωτική παρουσία της στην Κύπρο μετά τη λύση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η ενσωμάτωση (πάρα την αρνητική θέση των Ε/κ) τριών συμφωνιών για την έρευνα-διάσωση και ασφάλεια ακτών, που έδιδαν το δικαίωμα παρουσίας αεροναυτικών δυνάμεων της Τουρκίας στην επικράτεια της Κύπρου, χωρίς να απαιτείται έγκριση του κυπριακού κράτους, με αναφορά και σε ΑΟΖ της «ΤΔΒΚ».
Η Τουρκία με τις παράνομες διμερείς συμφωνίες επιτύγχανε μια κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας του κυπριακού κράτους και θα ήταν η μόνη χώρα, πέραν της Βρετανίας, που θα είχε δικαίωμα παρουσίας αεροναυτικών δυνάμεων στην κυπριακή επικράτεια, χωρίς έγκριση του κυπριακού κράτους. Οι πολίτες που ψήφισαν στο δημοψήφισμα το 2004, δεν είχαν τη δυνατότητα να διαβάσουν τις διμερείς συμφωνίες, που είχαν ενσωματωθεί στο σχέδιο Ανάν, αλλά ούτε και η Ελλάδα, εξ όσων γνωρίζω, η οποία θα πρέπει να έχει λόγο και ρόλο στο θέμα αυτό. Έκτοτε μέχρι σήμερα, υπήρξαν και άλλες παράνομες συμφωνίες Τουρκίας-ψευδοκράτους (οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας, αγωγός μεταφοράς νερού, αδειοδοτήσεις για έρευνες στην ΑΟΖ της Κ.Δ. κ.ά.), αλλά και δυναμικές ενέργειες της Τουρκίας σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κ.Δ. (εισβολή στην ΑΟΖ μας κ.ά.).
Το θέμα των παράνομων διμερών συμφωνιών είναι βαρύνουσας σημασίας για την αυτονομία, κυριαρχία και ασφάλεια του κυπριακού κράτους, και πρέπει να τύχει ιδιαίτερης προσοχής από τον Ελληνισμό, στις συνομιλίες για τη λύση. Η Τουρκία εμμένει στην ενσωμάτωσή τους στο σχέδιο λύσης, γιατί με αυτές εδραιώνει την παρουσία της στην Κύπρο, δημιουργεί συνθήκες πλήρους εξάρτησης του τ/κ κρατιδίου από αυτήν και καταστρατηγεί εκ του αφανούς την έννοια της μίας κυριαρχίας του κυπριακού κράτους. Δεν έχουμε πληροφόρηση ποια βαρύτητα δίδεται από την πλευρά μας στις διακοινοτικές συνομιλίες για το σοβαρό αυτό θέμα, όπως και για άλλα, για τα οποία ο πολίτης, που θα υποστεί τις συνέπειες μιας λύσης, παραμένει στο σκοτάδι. Κανένα θέμα των συνομιλιών δεν πρέπει να έχει διαβάθμιση ασφαλείας.
Δεν πρέπει ακόμα να αποκλεισθεί και το μεμακρυσμένο ενδεχόμενο, να μας αιφνιδιάσει η Τουρκία στο θέμα των Συνθηκών Εγγυήσεως - Συμμαχίας. Να αποδεχθεί κατάργησή τους, αφού προηγουμένως εξασφαλίσει, μέσω των διμερών συμφωνιών, τη μόνιμη παρουσία της στην Κύπρο (πολιτική, στρατιωτική, οικονομική) σε συνδυασμό με την παραμονή των παράνομων εποίκων. Στην περίπτωση αυτή, η Τουρκία θα κερδίσει τις εντυπώσεις σε διεθνές επίπεδο, προβάλλοντας την καλή θέλησή της να παραιτηθεί των επεμβατικών δικαιωμάτων της στην Κύπρο (δεν θα τα χρειάζεται, εξάλλου, αν εδραιώσει την παρουσία της στο νησί). Θα χειροκροτήσει την ενέργειά της και ο Ελληνισμός, αν έχει άγνοια των διατάξεων των διμερών συμφωνιών Τουρκίας - «ΤΔΒΚ», που θα ενσωματωθούν στο σχέδιο λύσης.
Υπάρχει και μια άλλη πτυχή της ασφάλειας, πέραν της σφαίρας ενδιαφέροντος των εγγυητριών δυνάμεων. Τα νέα γεωπολιτικά δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο (ΑΜ) και Μέση Ανατολή (ΜΑ), ιδιαίτερα στους τομείς της ασφάλειας, της ενέργειας και των διμερών σχέσεων των χωρών της περιοχής, εισάγουν και νέους δρώντες στο Κυπριακό, όπως είναι το Ισραήλ και η Αίγυπτος. Είναι δύο χώρες που ήρθαν σε ρήξη με την Τουρκία, λόγω της επιθετικότητάς της και των ηγεμονικών τάσεών της. Τα συμφέροντα των εν λόγω χωρών (ασφάλεια, ενέργεια, στρατηγικό βάθος, πρόσβαση στον θαλάσσιο και εναέριο χώρο της ΑΜ κ.ά.) τίθενται σε κίνδυνο, αν δοθεί λύση του Κυπριακού, που θα θέτει το νησί υπό τον στρατηγικό έλεγχο της Τουρκίας, η οποία θα ενισχυθεί και αποθρασυνθεί ακόμα περισσότερο, ως αποσταθεροποιητική και ανεξέλεγκτη δύναμη στην περιοχή. Στην περίπτωση αυτή θα ακυρωθούν και όλες οι στρατηγικές συνεργασίες της Κ.Δ. με τις γειτονικές της χώρες, που θεωρούν την Τουρκία απειλή κατά των συμφερόντων τους. Η Κ.Δ. πρέπει να επανεξετάσει τις θέσεις μας για λύση του Κυπριακού, όπως καθορίστηκαν στο κοινό ανακοινωθέν τής 11.2.2014, δεδομένου ότι αυτή η βάση λύσης εξυπηρετεί την τουρκική στοχοθεσία για έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου.
ΦΟΙΒΟΣ ΚΛΟΚΚΑΡΗΣ
Αντιστράτηγος ε.α.
Σημερινή
0 Σχόλια