Μεταξύ Άγκυρας και Rojava

Κούρδος, μέλος των Δυνάμεων Αυτοάμυνας βρίσκεται κοντά στα σύνορα Συρίας-Τουρκίας στην συριακή πόλη αλ-Derbasiyah, την 9η Φεβρουαρίου 2016. RODI SAID / REUTERS

Σχεδόν πριν από επτά χρόνια, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα ταξίδεψε στην τουρκική πρωτεύουσα, την Άγκυρα, για να απευθυνθεί στο κοινοβούλιο της χώρας. Η Τουρκία [1] ήταν η δεύτερη μετά την Ρωσία που χρειαζόταν μια «επανεκκίνηση». Ο πόλεμος στο Ιράκ είχε βλάψει τις σχέσεις της Ουάσιγκτον με την Άγκυρα [2], η οποία είχε προειδοποιήσει για τους κινδύνους της εισβολής των ΗΠΑ και πλήρωσε κάποιο κόστος για τις αποσταθεροποιητικές συνέπειες της. Η λεπτεπίλεπτη ρητορική του νέου προέδρου των ΗΠΑ ενώπιον της Εθνοσυνέλευσης για το πώς οι Τούρκοι και οι Αμερικανοί στρατιώτες στάθηκαν πλάι-πλάι «από την Κορέα ως το Κοσσυφοπέδιο και την Καμπούλ» [3] και ο θαυμασμός του για την «δημοκρατία της Τουρκίας» φαινόταν να χτυπά ακριβώς τις σωστές χορδές. Ήταν η αυγή μιας νέας εποχής στην οποία οι στενές σχέσεις με μια μεγάλη, ευημερούσα, εκδημοκρατιζόμενη, κυρίως μουσουλμανική χώρα θα γινόταν το παράδειγμα μιας πιο εποικοδομητικής, λιγότερο εμπόλεμης πορείας της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ.

Τώρα, στο τελείωμα της εποχής εκείνης, η Ουάσιγκτον φαίνεται να μην έχει πάει πουθενά με την Άγκυρα. Τα ζητήματα που διακυβεύονται είναι διαφορετικά, αλλά η διχόνοια και η δυσπιστία χαρακτηρίζουν αυτό που υποτίθεται ότι ήταν μια «συνεργασία-πρότυπο» βασισμένη στα κοινά συμφέροντα και τις αξίες αμφοτέρων. Τι συνέβη;
Κατά μια έννοια, τίποτα. Παρά τον τρόπο που οι ελίτ της εξωτερικής πολιτικής έχουν μιλήσει για την Τουρκία –υπερμαχόμενες του Δυτικού προσανατολισμού της εξωτερικής πολιτικής της- η σχέση ήταν πάντα μια άσκηση στην απογοήτευση. Υπήρχαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο χωρών για την απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ John F. Kennedy να αποσύρει τους πυραύλους Jupiter από την Τουρκία μετά την κουβανική κρίση των πυραύλων, για την τουρκική εισβολή και κατοχή της βόρειας Κύπρου το 1974 που οδήγησε σε ένα αμερικανικό εμπάργκο όπλων, για τις σχέσεις της Άγκυρας με την Αθήνα, για την γενοκτονία των Αρμενίων, και για την θέση της Τουρκίας σχετικά με την εισβολή στο Ιράκ. Ακόμη και κατά την διάρκεια των πρώτων ετών του Ομπάμα, οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ υπέστησαν οδυνηρό μαστίγωμα. Ένα χρόνο μετά την εμφάνιση του Ομπάμα στο τουρκικό κοινοβούλιο, η Άγκυρα άσκησε βέτο σε ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για την επιβολή κυρώσεων κατά της Τεχεράνης˙ διαπραγματεύτηκε μια πυρηνική συμφωνία με το Ιράν (και την Βραζιλία)˙ και ενεργοποίησε τον διαβόητο Στόλο της Ελευθερίας που προσπάθησε να σπάσει τον ισραηλινό ναυτικό αποκλεισμό στην Λωρίδα της Γάζας και είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο εννέα ανθρώπων πάνω στο τουρκικής σημαίας πλοίο, το Mavi Marmara [4].

Για τη συνέχεια FA