Θέλει να κάνει Ευρώπη την Αλβανία

 ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΚΑΤΣΑΡΟΥ

Την... «Αναγέννησή» τους ψήφισαν οι Αλβανοί, δίνοντας τη νίκη στον σοσιαλιστή Εντι Ράμα, ηγέτη του «Ευρωπαϊκού Συνασπισμού για την Αλβανία», ο οποίος, με κύρια συνθήματα της προεκλογικής του εκστρατείας το «Αναγέννηση» και «2013, χρονιά αλλαγής», κατάφερε να σημειώσει μία άνετη νίκη επί του Σαλί Μπερίσα, που στα 68 του χρόνια και έπειτα από οκτώ συναπτά έτη στην πρωθυπουργία και περί τις δύο δεκαετίες στην κεντρική πολιτική σκηνή της χώρας, «πλήρωσε» τις αυταρχικές ροπές της διακυβέρνησής του, κυρίως προσπαθώντας να θέσει υπό τον απόλυτο έλεγχό του και τις τρεις εξουσίες, την εκτελεστική, τη νομοθετική και τη δικαστική.

Εξάλλου, όπως εκτιμούν οι αναλυτές, η σύνδεσή του με οικονομικούς κύκλους προς εξυπηρέτηση ίδιων συμφερόντων καθώς και η αδυναμία των κυβερνήσεών του να ανορθώσουν την αλβανική οικονομία, συνέτειναν στην αποδυνάμωσή του.
Στον αντίποδα του «γερασμένου» Μπερίσα, ο 49χρονος Ράμα επιδιώκει να βάλει την Αλβανία σε ευρωπαϊκή κι εκσυγχρονιστική τροχιά, έχοντας ως πρότυπο αλλά και... δάσκαλο τον Τόνι Μπλερ. Μέσω Twitter, ανακοίνωσε πριν από λίγες ημέρες πως ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας θα αναλάβει καθήκοντα συμβούλου του, αμέσως μετά την εκλογή του στην πρωθυπουργία της Αλβανίας - τέτοια σιγουριά.
Η συμφωνία κλείστηκε στο γραφείο του Μπλερ στο Λονδίνο, σε μια συνάντηση τετ α τετ. Η Αλβανία «επιδιώκει διακαώς την ένταξή της στην ΕΕ και οι συμβουλές του Βρετανού πρώην πρωθυπουργού για το πώς η βαλκανική χώρα θα εφαρμόσει οικονομικές κι άλλες μεταρρυθμίσεις τύπου «Νέων Εργατικών» θεωρούνται ιδιαίτερης αξίας», δηλώνουν στενοί συνεργάτες του. Μάλιστα, ο Αλιστερ Κάμπελ, πρώην επικοινωνιακός σύμβουλος του Μπλερ, είχε επισκεφτεί προσφάτως την Αλβανία, προκειμένου να συμβουλεύσει το Σοσιαλιστικό Κόμμα για την προεκλογική του τακτική.

Ψηφοφόροι του «Ευρωπαϊκού Συνασπισμού για την Αλβανία» πανηγυρίζουν τη νίκη του Εντι Ράμα, ο οποίος συναντήθηκε χθες με τον γενικό γραμματέα της Σοσιαλιστικής Διεθνούς Λουίς Αγιάλα

Και καθώς η επόμενη τετραετία αναμένεται να είναι καθοριστική για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας -η Αλβανία, αν και έχει από το 2009 υποβάλει αίτημα ένταξης στην ΕΕ, δεν της έχει μέχρι στιγμής αναγνωριστεί καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη χώρας-, το στοίχημα για τον Ράμα είναι πολλαπλό: Θα πρέπει να ενδυναμώσει τις δημοκρατικές διαδικασίες, να καταπολεμήσει τη διαφθορά, να ενισχύσει τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα του κράτους.
Σε αυτά τα πλαίσια, πρώτος του στόχος, σύμφωνα τουλάχιστον με τις προεκλογικές του δεσμεύσεις, είναι η ευρεία διοικητική μεταρρύθμιση και η λήψη μέτρων για τον εκσυγχρονισμό του κράτους, υπό το πρίσμα της ευρωπαϊκής προοπτικής και στο πλαίσιο των διεθνών δεσμεύσεων της χώρας.

Ο νέος πρωθυπουργός, πάντως, φαίνεται να γοητεύεται από τις προκλήσεις. Γεννημένος στο Δυρράχιο το 1964, γιος ενός γλύπτη και μιας γιατρού, ασχολήθηκε αρχικά με το μπάσκετ, άθλημα στο οποίο και διακρίθηκε ως παίκτης της Δυναμό Τιράνων και της εθνικής Αλβανίας. Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 μετανάστευσε στη Γαλλία και ακολούθησε καριέρα ζωγράφου, αρκετά επιτυχημένη, αφού στο ενεργητικό του έχει πολλές προσωπικές εκθέσεις στην Ευρώπη και την Αμερική.
Επέστρεψε στην πατρίδα του έπειτα από πρόσκληση του Σοσιαλιστή Φάτος Νάνο στις κυβερνήσεις του οποίου θήτευσε στο υπουργείο Πολιτισμού, Νεολαίας και Αθλητισμού.
Το πολιτικό του άστρο όμως «έλαμψε» τα 11 χρόνια κατά τα οποία ήταν δήμαρχος Τιράνων. Ηταν ο εμπνευστής της εκστρατείας κατά των αυθαιρέτων και του προγράμματος αναμόρφωσης του ιστορικού κέντρου της πόλης. Το 2004 ανακηρύχθηκε «παγκόσμιος δήμαρχος» στην ετήσια διαδικτυακή διεθνή ψηφοφορία που οργανώνει η μη κερδοσκοπική οργάνωση CityMayors με έδρα το Λονδίνο και τον επόμενο χρόνο ανακηρύχθηκε από το περιοδικό Times ως ένας από τους «Ευρωπαίους Ηρωες».
84 έδρες από τις 140 της Βουλής

Μεγάλη νίκη με 58% για τους Σοσιαλιστές
Εντυπωσιακή ήταν η επικράτηση του Ράμα επί του Μπερίσα, καθώς μετά την καταμέτρηση σχεδόν του συνόλου των ψήφων, το Σοσιαλιστικό Κόμμα, που ηγείται της «Συμμαχίας για την Ευρωπαϊκή Αλβανία» (συνασπισμός αποτελούμενος από συνολικά 37 κόμματα) εξασφαλίζει το 58% (ή 84 έδρες) στην αλβανική Βουλή σε σύνολο 140, ενώ η «Συμμαχία για την απασχόληση, την ευημερία και την ένταξη» (συνασπισμός 25 κομμάτων), της οποίας ηγείται το Δημοκρατικό Κόμμα του Σαλί Μπερίσα, εξασφαλίζει το 39% ή 56 έδρες.
Το Κόμμα Ενωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΚΕΑΔ) φαίνεται να εξασφαλίζει δύο έδρες στην περιφέρεια της Αυλώνας, ενώ διατηρεί ελπίδες για ακόμη μία έδρα, στην Κορυτσά. Ωστόσο ο πρόεδρός του, Βαγγέλης Ντούλες, κατηγόρησε τα δύο μεγάλα κόμματα, το Δημοκρατικό και το Σοσιαλιστικό, για νοθεία κατά τη διαδικασία της καταμέτρησης σε βάρος του κόμματος σε περιοχές όπως η Χειμάρρα και οι Αγιοι Σαράντα.
Αναφερόμενος σε στατιστικές και στο γεγονός ότι στις κοινότητες αυτές με απόλυτη πλειοψηφία Ελλήνων μειονοτικών που είτε στις τοπικές είτε στις εθνικές εκλογές ψηφίζουν πάνω από το 60% για το ΚΕΑΔ, ο κ. Ντούλες τόνισε ότι τα δύο κόμματα, αν και αντίπαλες παρατάξεις, συνεργάζονται για να αλλάξουν το εκλογικό αποτέλεσμα σε βάρος του ΚΕΑΔ.

Σιγή Μπερίσα
Αίσθηση έχει προκαλέσει το γεγονός ότι ο Μπερίσα δεν έχει κάνει καμία δήλωση ή εμφάνιση από την Κυριακή, έτσι ο Ράμα με δηλώσεις του τον κάλεσε να αποδεχθεί την ήττα του: «Συνεχίζουμε να περιμένουμε, με ηρεμία και σεβασμό στη δημοκρατική ηθική μας, ο αντίπαλος να παραδεχθεί την ήττα και να ενωθεί με τη μεγάλη νίκη της Αλβανίας, σε μια εκλογική διαδικασία, η οποία αποτέλεσε μια συνάντηση της Αλβανίας και των Αλβανών με την Ιστορία, ανάλογη εκείνης του 1992», δήλωσε χαρακτηριστικά ο αρχηγός των Σοσιαλιστών.
Προσέθεσε, δε, ότι «το αποτέλεσμα, το οποίο είναι πέρα από κάθε προσδοκία συνδέεται με το απλό γεγονός ότι ο αλβανικός λαός είχε αποφασίσει να κλείσει μια σελίδα και να ανοίξει μια νέα εποχή».
Ο Εντι Ράμα προέβη στις δηλώσεις αυτές κατά τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου με τον γενικό γραμματέα της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, Λουίς Αγιάλα, στα Τίρανα. Ο Αγιάλα από την πλευρά του συνεχάρη τον Ράμα, κάνοντας λόγο για «μια ιστορική νίκη και μια εξαιρετική είδηση για την Αλβανία, την Ευρώπη και την οικογένεια της διεθνούς Αριστεράς».

Τo προφίλ της Αλβανίας
Πληθυσμός 2.821.977 (απογραφή 2011)
Μετανάστες 1.500.000
Ανεργία 13% (σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, ανεπίσημα αγγίζει το 30%)
Φορολογία 20,3% επί του ΑΕΠ
Προβλεπόμενος ρυθμός ανάπτυξης για το 2013 1,5%
Πληθωρισμός 3% 
Δημόσιο χρέος 62,3% επί του ΑΕΠ
Μέσος μηνιαίος μισθός 260€
Κατά κεφαλήν ΑΕΠ 2.700€

ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΚΑΤΣΑΡΟΥ

ΕΘΝΟΣ

Ο σοσιαλιστής της αλβανικής «αναγέννησης»

Ο πρώην μπασκετμπολίστας, ζωγράφος και δήμαρχος Τιράνων φαίνεται πως εξασφαλίζει μεγάλη νίκη έναντι του Μπερίσα

Γιάννης Παπαδόπουλος 

Ο ηγέτης του Σοσιαλιστικού Κόμματος στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου

Οι δηλώσεις θριάμβου δεν είχαν γίνει ακόμη στις κάμερες. Ο αρχηγός του Σοσιαλιστικού Κόμματος και διαφαινόμενος νέος πρωθυπουργός της Αλβανίας Εντι Ράμα αντί για γραβάτα και σακάκι φορούσε τη μοβ μπλούζα της προεκλογικής του εκστρατείας με το σύνθημα «Αναγέννηση». Μόλις τον είδαμε στην αυλή του σοσιαλιστικού αρχηγείου οι υποστηρικτές του έσπευσαν να χειροκροτήσουν. Με ένα νεύμα του όμως σιώπησαν. Είχε την ηρεμία του νικητή. Οι δημοσκοπήσεις ήταν όλο το προηγούμενο διάστημα μαζί του και μέχρι στιγμής η καταμέτρηση των ψήφων τού δίνει την πρωτιά. Ο ίδιος όμως προτιμούσε ήρεμους πανηγυρισμούς, αντίστοιχους του συγκρατημένου χαρακτήρα του.

Με καταμετρημένο σχεδόν το 90% των ψήφων σε επίπεδο επικρατείας, το Σοσιαλιστικό Κόμμα φαίνεται πως εξασφαλίζει 84 κοινοβουλευτικές έδρες σε σύνολο 140 επικρατώντας επί του Δημοκρατικού Κόμματος του απερχόμενου πρωθυπουργού Σαλί Μπερίσα. «Συνεχίζουμε να περιμένουμε, με ηρεμία και σεβασμό στη δημοκρατική ηθική μας, ο αντίπαλος να παραδεχθεί την ήττα και να ενωθεί με τη μεγάλη νίκη της Αλβανίας», δήλωσε χθες ο Ράμα.

Η ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ. Αν και ο Μπερίσα υιοθετούσε στις ομιλίες του το σύνθημα «αμερικανικό όνειρο», ο Ράμα ήταν αυτός που οργάνωσε και ξεδίπλωσε μια άκρως δυτική - στα πρότυπα των ΗΠΑ - προεκλογική εκστρατεία. Εστίασε στις νέες τεχνολογίες και στις ψήφους της διασποράς. Σε μια περιοδεία του στα Βαλκάνια βρέθηκε τον περασμένο Νοέμβριο στην Αθήνα μιλώντας στο γήπεδο του Σπόρτιγκ. Για πρώτη φορά έπαιξε διαφήμισή του στην ελληνική τηλεόραση αλλά και στο facebook. Και περίπου 32.000 ψηφοφόροι του ταξίδεψαν το Σαββατοκύριακο - αρκετοί έχοντας προμηθευτεί δωρεάν κομματικά εισιτήρια - από την Ελλάδα για να τον στηρίξουν. Με το ίδιο μοβ πούλμαν γυρνούσε την Αλβανία ο Ράμα, ενώ ο αντίπαλός του περιορίστηκε εντός των συνόρων περιοδεύοντας με την επίσημη πρωθυπουργική πομπή των Μερσεντές και των αστυνομικών οχημάτων.

Γεννημένος το 1964 και κατά 20 χρόνια νεότερος από τον Μπερίσα, ο Ράμα διετέλεσε υπουργός Πολιτισμού (την περίοδο 1998- 2000) και έπειτα δήμαρχος των Τιράνων για μία δεκαετία. Στα εφηβικά του χρόνια ήταν παίκτης του μπάσκετ και μέλος της εθνικής ομάδας. Ο πατέρας του ήταν γλύπτης και ο Εντι Ράμα ασχολείται με τη ζωγραφική έχοντας εκθέσει έργα του. Η αγάπη του για την Τέχνη ήταν η αφορμή να χρωματίσει έντονα τα κτίρια των Τιράνων κατά τη δημαρχιακή θητεία του. Για τους κατοίκους της πρωτεύουσας ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένος στην τοπική αυτοδιοίκηση, αλλάζοντας τη φυσιογνωμία της πόλης, φτιάχνοντας πάρκα και καθιερώνοντας σύστημα ελέγχου για τα παράνομα ταξί. Η αντιπολίτευση πάντως τον είχε κατηγορήσει για κακοδιαχείριση.

Τα αρχηγεία των Δημοκρατικών και των Σοσιαλιστών τέμνονται από το αστικό σύνορο της κεντρικής λεωφόρου των Τιράνων. Οι διαφορές όμως ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα δεν είναι τόσο ξεκάθαρες. Ο Ράμα λέει ότι ο Μπερίσα ακολουθεί μια συντηρητική πολιτική υπέρ των επιχειρηματικών συμφερόντων. Ομως έσπευσε να συμπορευθεί προεκλογικά με τον Ιλίρ Μέτα, ηγέτη του Κινήματος Σοσιαλιστικής Ενταξης, ο οποίος εμφανιζόταν να συζητά σε βίντεο για μίζες. 

ΟΙ ΝΕΟΙ ΟΠΑΔΟΙ. Ο Ράμα περιστοιχίζεται από μια ομάδα νέων και δραστήριων εθελοντών που κοπιάζουν για τη δημοτικότητά του. Ανάμεσα στους υποψήφιους βουλευτές του βρίσκονται νέοι με σπουδές και εργασία στο εξωτερικό. Σε συνεντεύξεις του κατά καιρούς έχει τονίσει την ανάγκη να παραμείνουν - ή να επιστρέψουν - στην Αλβανία οι πτυχιούχοι ώστε να στηρίξουν την προσπάθεια για ανάπτυξη. Περιγράφοντας το όραμά του, είχε δηλώσει τον Ιανουάριο του 2011 στα «ΝΕΑ»: «Μόλις εκλεγούμε, πρώτο μας μέλημα θα είναι να ξαναφέρουμε την κυβέρνηση σε συνταγματικό πλαίσιο».

ΤΑ ΝΕΑ